Nguyễn Phú Trọng » Kinh tế » Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước: Không thể chần chừ

(Kinh tế) - Doanh nghiệp nhà nước (DNNN) giữ vai trò quan trọng và nền tảng cho sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Tuy nhiên, trong mấy năm gần đây, một số DNNN đã rơi vào vòng xoáy khó khăn. Giải pháp quan trọng nhất để thoát khỏi vòng xoáy này là tái cơ cấu. Vì vậy, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt: Không thể chần chừ việc tái cơ cấu DNNN.

Hiệu quả đã được khẳng định

Cổ phần hóa DNNN là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhất của tái cơ cấu DNNN. Khảo sát một số DNNN được cổ phần hóa trong thời gian qua, chúng tôi thấy đại đa số các doanh nghiệp này đều làm ăn hiệu quả hơn. Đặc biệt là những doanh nghiệp có quy mô lớn đã có tốc độ tăng trưởng vượt bậc. Tập đoàn Bảo Việt là ví dụ điển hình. Ông Nguyễn Quang Phi, Tổng giám đốc Tập đoàn Bảo Việt cho biết: “7 năm sau cổ phần hóa, 5 năm sau niêm yết trên thị trường chứng khoán, Bảo Việt tập trung đổi mới quản trị theo các tiêu chuẩn quốc tế và Báo cáo thường niên, Báo cáo phát triển bền vững là một thước đo phản ánh chất lượng quản trị, minh bạch thông tin”. 8 tháng năm 2014, dù nền kinh tế còn nhiều khó khăn, nhưng Tập đoàn Bảo Việt vẫn duy trì tăng trưởng ổn định, vững chắc với mức tăng 14,3% về doanh thu và 19,7% về lợi nhuận.

Tập đoàn Bảo Việt sau tái cơ cấu, hiệu quả kinh doanh được nâng lên.

Theo ông Trần Ngọc Năm, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), sau khi cổ phần hóa, hiệu quả hoạt động của tập đoàn đã tăng lên rõ rệt. Các ngân hàng thương mại lớn như: Công Thương Việt Nam (VietinBank), Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) sau khi cổ phần hóa đều đã quản lý tốt hơn, lợi nhuận thu về và các khoản nộp ngân sách Nhà nước lớn hơn so với trước khi cổ phần hóa.

Tuần qua, thị trường chứng khoán Việt Nam đã chứng kiến sự bùng nổ của các cổ phiếu dầu khí. Cụ thể, PET, PGS, PVC, PVD, PVS, PXS lần lượt tăng 200, 1.500, 800, 1000, 500 và 1.600 đồng/cổ phiếu…  Sự tăng giá của các cổ phiếu dầu khí cũng đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp dầu khí sau khi cổ phần hóa đều làm ăn có hiệu quả hơn.

Tiến độ tái cơ cấu: Vừa nhanh, vừa chậm

Theo báo cáo của Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp Trung ương: Đến thời điểm hết tháng 7-2014, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt toàn bộ 20 đề án tái cơ cấu của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Cả nước đã sắp xếp được 76 doanh nghiệp, trong đó cổ phần hóa được 55 doanh nghiệp, giải thể 2 doanh nghiệp, bán 1 doanh nghiệp, sáp nhập 15 doanh nghiệp và đề nghị phá sản 3 doanh nghiệp.

Thực tế cho thấy, ở những bộ, ngành, địa phương nào mà lãnh đạo trực tiếp giám sát, chỉ đạo thì kết quả sắp xếp, cổ phần hóa rất tích cực, như Bộ Giao thông vận tải, Tập đoàn Dệt may Việt Nam, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam. Tuy nhiên, một số bộ ngành, địa phương đang chậm tiến độ trong tái cơ cấu như Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch, Bộ Y tế, Bộ Công Thương, tỉnh Bình Định, Nghệ An, Quảng Ninh, Tây Ninh, Tập đoàn Công nghiệp Hóa chất. Đặc biệt, có tới 84 doanh nghiệp hiện chưa có bất kỳ tiến triển nào, thậm chí là chưa thành lập Ban Chỉ đạo cổ phần hóa.

Cũng theo đánh giá của Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp Trung ương, kết quả cổ phần hóa trong các tháng đầu năm 2014 được đánh giá là khả quan, cho thấy mục tiêu cổ phần hóa 432 DNNN còn lại từ nay đến hết năm 2015 là có thể thực hiện được. Hầu hết các doanh nghiệp sau cổ phần hóa có tốc độ tăng trưởng khá, hoạt động hiệu quả hơn.

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank) khởi sắc sau cổ phần hóa.

Cần tiếp tục tăng tốc

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Văn bản số 334/TB-VPCP Thông báo kết luận của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Hội nghị giao ban mới đây về tái cơ cấu DNNN. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước chỉ đạo đẩy mạnh sản xuất kinh doanh để đạt, vượt mức kế hoạch năm 2014, đồng thời với tái cơ cấu doanh nghiệp một cách toàn diện. Bên cạnh đó, tiếp tục quán triệt sâu rộng về quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, lộ trình cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước trong các năm 2014-2015. Coi đây là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm cần khẩn trương và kiên quyết hoàn thành. Các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước có kết quả cổ phần hóa, thoái vốn thấp cần nghiêm túc rút kinh nghiệm, xác định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; có biện pháp phù hợp để khắc phục.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước bám sát đề án tái cơ cấu, phương án sắp xếp DNNN đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, chỉ đạo quyết liệt, chặt chẽ và khẩn trương nhiệm vụ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước. Các tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắc Lắc, Bình Dương, Bình Phước, Thanh Hóa, Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Phú Thọ, Bến Tre… phải thành lập ngay Ban Chỉ đạo cổ phần hóa các doanh nghiệp chưa có ban chỉ đạo và triển khai xác định giá trị doanh nghiệp; phấn đấu trong quý III-2015 công bố giá trị doanh nghiệp và phê duyệt xong phương án cổ phần hóa. Các tỉnh, thành phố: An Giang, Bắc Giang, Bắc Ninh, Bình Thuận, Đồng Nai, Đồng Tháp, Hà Nội, Lạng Sơn, Lâm Đồng, Lào Cai, Yên Bái, Long An, Quảng Ninh, Tiền Giang, Thái Bình, Thái Nguyên… chỉ đạo các Ban Chỉ đạo cổ phần hóa đã được thành lập tổ chức xác định giá trị doanh nghiệp, phấn đấu trong quý I-2015 công bố được giá trị doanh nghiệp và phê duyệt xong phương án cổ phần hóa.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước chỉ đạo các doanh nghiệp đang xác định giá trị đến quý III-2014 công bố được giá trị doanh nghiệp và cuối quý IV-2014 phê duyệt xong phương án cổ phần hóa. Những doanh nghiệp có điều kiện thì thực hiện cổ phần hóa (IPO) theo quy định hiện hành. Những doanh nghiệp chưa có điều kiện IPO ngay thì chuyển thành công ty cổ phần với các cổ đông là Nhà nước, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước, tổ chức công đoàn, người lao động, cổ đông chiến lược (nếu có) hoặc các cổ đông tự nguyện khác nhằm thay đổi hình thức pháp lý doanh nghiệp, đa dạng hóa sở hữu, góp phần dân chủ hóa kinh doanh, tạo hàng hóa sẵn sàng cho thị trường. Trong quý III-2014, Bộ Tài chính chủ trì hướng dẫn thực hiện nội dung này. Để gắn chặt quá trình cổ phần hóa DNNN với việc niêm yết trên thị trường chứng khoán, cần quy định cụ thể về thời gian thực hiện niêm yết trên thị trường chứng khoán trong quyết định phê duyệt phương án cổ phần hóa của từng doanh nghiệp; việc thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp phải được tiến hành chặt chẽ, có kế hoạch, theo lộ trình, bảo đảm nguyên tắc thị trường, công khai, minh bạch, hiệu quả.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẩn trương báo cáo Thủ tướng Chính phủ phương án xử lý các khoản đầu tư của các tập đoàn, tổng công ty tại công ty tài chính, ngân hàng thương mại gắn với việc tái cơ cấu các ngân hàng thương mại bảo đảm hiệu quả chung.

Trước đó, phát biểu tại hội nghị tái cơ cấu DNNN, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã yêu cầu các bộ, ngành, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước đẩy mạnh hoạt động kinh doanh đồng thời với việc thực hiện tái cơ cấu, tập trung vào kiện toàn đội ngũ cán bộ lãnh đạo doanh nghiệp. “Quan trọng nhất là sắp xếp lại đội ngũ cán bộ chủ chốt. Nếu không thực hiện được kế hoạch đặt ra thì tự nguyện từ chức”-Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh.

Mới đây, trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Đinh La Thăng cho biết: Bộ Giao thông vận tải đã chỉ đạo quyết liệt việc tái cơ cấu các doanh nghiệp thuộc bộ. Từ nay đến cuối năm, bộ sẽ tiếp tục tăng tốc tái cơ cấu DNNN, sẵn sàng thay thế người đứng đầu doanh nghiệp nếu không tích cực tái cơ cấu.

Bài và ảnh: ĐỖ PHÚ THỌ

Từ năm 2011 đến hết năm 2013, cả nước đã sắp xếp được 180 doanh nghiệp, trong đó cổ phần hóa 99 doanh nghiệp và sắp xếp theo các hình thức khác 81 doanh nghiệp; tổng số doanh nghiệp cổ phần hóa từ trước đến nay là 4.065 doanh nghiệp.

Nguồn: Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp Trung ương

(Theo QĐND)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Thích và chia sẻ bài này trên: