Nguyễn Phú Trọng » Chính Trị – Xã Hội » Thúc đẩy hợp tác dầu khí với Nga: Nước cờ cao tay của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

(Chính trị) - Vừa qua, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã có chuyến thăm và làm việc tại Liên bang Nga từ ngày 05/09-08/09/2018 theo lời mời của Tổng thống V. Putin. Trong khuôn khổ của chuyến thăm, hai vị nguyên thủ quốc gia đã chứng kiến lễ ký kết nhiều văn kiện hợp tác giữa hai nước, tiêu biểu là các bản ghi nhớ thuộc lĩnh vực năng lượng, dầu khí.

Dầu khí có vai trò rất quan trọng trong đời sống. Đây là ngành kinh tế trọng điểm, mũi nhọn của Việt Nam, cung cấp nguồn nguyên liệu đầu vào cho nhiều ngành khác: chế biến dầu khí, công nghiệp điện, hóa chất, phân bón, dịch vụ dầu khí,… Nó luôn có những đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách Nhà nước, chiếm tỷ trọng cao trong kim ngạch xuất khẩu và thu hút các nhà đầu tư nước ngoài mang vốn và công nghệ hiện đại vào Việt Nam. Cụ thể, mang lại trên 20% tổng thu ngân sách, đóng góp 16 – 18% GDP trong những năm gần đây. Hiện nay, dầu thô luôn giữ mức đóng góp bình quân 7 – 8% kim ngạch xuất khẩu hàng năm. Như lời khẳng định của Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam Ngô Thường San: “Tiềm lực công nghiệp dầu khí vẫn là chỗ dựa lâu dài của nền kinh tế Việt Nam”.

Cuộc gặp gỡ thân tình giữa Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Liên Bang Nga V.Putin.

Trong bối cảnh hiện nay, khi giá dầu trên thế giới sụt giảm mạnh, nhiều nguồn năng lượng mới phát triển thì ngành dầu khí thế giới nói chung và ở Việt Nam đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Ở nước ta, trữ lượng dầu khí không còn dồi dào như trước kia. Việc khai thác một số mỏ khí chậm tiến độ, quá trình mở rộng thăm dò và khai thác dầu trong vùng biển nước ta cũng gặp rất nhiều khó khăn. Có lẽ, chúng ta vẫn chưa quên vụ tàu đánh cá của Trung Quốc đã cắt cáp tàu Bình Minh 02 và Viking II khi đang thăm dò dầu khí trong phạm vi 200 hải lý trên thềm lục địa của nước ta.

Hành động này không chỉ vi phạm quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia của nước ta trên thềm lục địa, vùng đặc quyền kinh tế mà còn gây thiệt hại nghiêm trọng cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam. Chi phí bỏ ra cho một lần khai thác tài nguyên trên đất liền đã lớn, nay trên biển lại càng tốn kém hơn. Cơ sở vật chất kỹ thuật cũng như nguồn vốn của nước ta còn chế, chưa thể phục vụ khai thác với công suất tối đa. Ở một số doanh nghiệp dầu khí, hiệu quả công tác đầu tư xây dựng nhiều dự án còn thấp. Mặc dù, chúng ta đã “bắt tay” với Mỹ, Nhật, Úc, Anh, Canada, Malaysia,… song việc hợp tác khai thác dầu khí ở các nước bạn còn khiêm tốn. Trong khi đó, nhu cầu sử dụng các sản phẩm từ dầu mỏ ở nước ta ngày càng tăng, không chỉ trong ngắn hạn mà cả trong dài hạn.

Đáng nói thêm là thời gian qua, với chủ trương “đốt lò”, “lò nóng củi tươi cho vào cũng cháy”của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thì hệ thống pháp luật Việt Nam đã xử lý hàng loạt cán bộ, lãnh đạo cấp cao trong ngành Dầu khí như ông Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh, Vũ Đức Thuận, Trương Quốc Dũng,…. Đây được xem là cuộc đại phẫu thuật để cắt bỏ ung nhọt, làm trong sạch bộ máy lãnh đạo.

daiandaukhi

Đại án tham nhũng của Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN) và Tổng công ty xây lắp dầu khí (PVC).

Trước những khó khăn cũ và mới trên, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã xác định lĩnh vực năng lượng, dầu khí là một trong những vấn đề đàm phán trọng tâm trong chuyến thăm Nga để tạo nguồn vốn, động lực đưa ngành này bước sang giai đoạn phát triển mới, bền vững và nhanh hơn. Đồng thời, nâng cao năng lực cạnh tranh, bắt kịp xu hướng phát triển của ngành năng lượng trên thế giới. Và Nga chính là một người bạn thân thiết, đối tác truyền thống chiến lược của Việt Nam trong hợp tác kinh tế – thương mại, đầu tư nói chung và ngành công nghiệp năng lượng, dầu khí nói riêng.

Từ quá khứ đến hiện tại, mối quan hệ hợp tác tốt đẹp lâu dài giữa Việt Nam và Nga đã được chứng minh qua những thành tựu hiện hữu: Nhà máy Thủy điện Hòa Bình là biểu tượng điển hình của sự hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, một công trình do Liên Xô giúp Việt Nam xây dựng, bảo đảm an ninh năng lượng trong quá trình phát triển. Không chỉ vậy, các liên doanh Việt – Nga trong lĩnh vực dầu khí như Liên doanh Vietsovpetro, Rusvietpetro, Gazpromviet, Vietgazprom… là những biểu tượng của sự hợp tác giữa hai nước trong thời kỳ mới, mang lại hiệu quả kinh tế rất tích cực cho cả Việt Nam và Liên bang Nga. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng đánh giá cao hiệu quả sự hợp tác của các công ty Liên bang Nga như Gazprom, Zarubezneft, Rosneft với Việt Nam trong thời gian qua.

liendoanh

Giàn khoan PV DRILLING V đang hoạt động trên Biển Đông do Liên doanh Tập đoàn Dầu khí Việt Nam Petrovietnam và Tập đoàn Dầu mỏ và Khí đốt Liên bang Nga Gazprom hạ đặt.

Về đầu tư, ngoài hợp tác trong lĩnh vực dầu khí, tính đến tháng 6 năm 2018, Liên bang Nga có 117 dự án đầu tư trực tiếp vào Việt Nam còn hiệu lực với tổng số vốn đăng ký đạt gần một tỷ USD. Việt Nam có 22 dự án đầu tư vào Nga với tổng số vốn đầu tư mới và tăng vốn đạt gần 3 tỷ USD. Theo lời Tổng Bí thư thì Việt Nam luôn hoan nghênh, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp của Liên bang Nga tham gia vào các dự án hiện đại hoá các nhà máy điện trước đây do Liên Xô xây dựng, cũng như các công trình mới về năng lượng, tiếp tục tăng cường đầu tư và hoạt động tại Việt Nam.

Với tinh thần cầu thị vì sự phát triển chung của hai nước, Tổng thống Putin và Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhất trí hợp tác phát triển các khu vực thăm dò và khai thác dầu khí ở ngoài khơi Việt Nam, phù hợp với luật pháp quốc tế. Cụ thể, Nga sẽ hỗ trợ Việt Nam thực hiện các dự án khai thác dầu khí hiện có; Ủng hộ kế hoạch của Tập đoàn khí lớn nhất nước này là Gazprom tham gia xây dựng một nhà máy điện khí tại tỉnh Quảng Trị và kế hoạch của Công ty Novatech thực hiện dự án liên kết xây dựng cảng khí thiên nhiên hóa lỏng và nhà máy điện khí ở tỉnh Bình Thuận. Những văn kiện, bản ghi nhớ được ký kết trên bàn ngoại giao đã mở ra một hướng mới cho ngành điện Việt Nam khi nguồn than đá đang dần cạn kiệt và khả năng phát triển thủy điện hầu như đã đạt tới ngưỡng.

nangluong

Bản ghi nhớ giữa Bộ Công Thương nước CHXHCN Việt Nam và Bộ Năng lượng LB Nga về hợp tác cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng và phát triển nhiệt điện khí tại Việt Nam.

Bên cạnh giá trị kinh tế, hợp tác trong lĩnh vực dầu khí còn mang tính chiến lược lâu dài cả về an ninh, chính trị. Bởi đã có không ít các cuộc chiến tranh, các cuộc khủng hoảng kinh tế và chính trị có nguyên nhân sâu xa từ các hoạt động cạnh tranh sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực dầu mỏ, Trung Đông là ví dụ điển hình.  Sự xuất hiện của các tập đoàn, công ty dầu khí của Nga với tư cách là nhà đầu tư hỗ trợ thăm dò, khai thác, chế biến dầu khí trong vùng biển của nước ta như một lời tuyên bố ngầm mạnh mẽ với thế giới: Nga tôn trọng và công nhận chủ quyền lãnh thổ Việt Nam trên Biển Đông. Khi một người bạn có tiếng nói trên trường quốc tế đã thừa nhận chủ quyền vùng biển nước ta thì các nước đang có âm mưu gây hấn, bành trướng, chiếm đóng và xâm phạm trái phép biển Việt Nam sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng hành động của mình. Bởi khi ấy, hòa bình trên Biển Đông không còn là vấn đề riêng giữa Việt Nam và Trung Quốc hay bất kỳ một nước nào mà nó còn là lợi ích hợp tác kinh tế – an ninh với Nga, thậm chí còn nhiều quốc gia khác nữa.

Như Tiến sĩ Hà Hoàng Hợp, một nhà nghiên cứu thuộc Viện nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS) của Singapore, cho rằng: “Việc đẩy mạnh mối quan hệ đối tác chiến lược với Nga có mục tiêu là Việt Nam có được điều kiện kiện tốt hơn, được ủng hộ về mặt chính trị và quốc phòng để có thể xử lý những vấn đề ở Biển Đông“. Thậm chí, ông Carl Thayer – Giáo sư danh dự tại Học viện Quốc phòng Australia đã nhận định: “Việt Nam đang gặp phải rất nhiều thách thức trên Biển Đông. Vì vậy, Việt Nam nên mở rộng quan hệ đối tác và tăng cường các đối tác chiến lược hiện có. Cũng nên đóng vai trò xây dựng và tích cực trong các các tổ chức đa phương, đặc biệt là Liên hợp quốc”.

Không chỉ dừng lại ở đó, Tổng Bí thư còn đề nghị Duma Quốc gia Nga ủng hộ lập trường của Việt Nam trong việc kiên quyết xử lý mọi tranh chấp ở Biển Đông bằng con đường hòa bình. Hai bên đã cùng có quan điểm chung về sự cần thiết giải quyết các tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, không sử dụng vũ lực hay đe dọa sử dụng vũ lực, trên cơ sở các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, của UNCLOSS, của Hiến chương Liên hiệp quốc. Tất cả sự cố gắng trên không chỉ mang đến cơ hội cho ngành dầu khí hoạt động dễ dàng, thông suốt mà còn là cơ hội cho ngư dân Việt Nam yên tâm căng buồm ra khơi, đánh bắt thủy hải sản trong vùng đặc quyền kinh tế của nước ta mà không còn gặp nhiều trở ngại như trước; Ngành du lịch biển – đảo cũng như diều gặp gió, cất cánh bay cao.

Như lời khẳng định của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong phần mở đầu cuộc họp với Tổng thống Nga V.Putin: “Mục đích của chuyến thăm Nga hiện tại của tôi là tăng cường và củng cố sâu hơn nữa sự hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga”. Trước những khó khăn của ngành công nghiệp năng lượng, dầu khí cũng như những phát sinh trong hợp tác song phương trong thời gian qua vì lý do khách quan và chủ quan thì chuyến thăm Nga của ông Nguyễn Phú Trọng cùng Đoàn Đại biểu cấp cao như mở ra con đường mới, vực dậy kịp thời ngành công nghiệp năng lượng, dầu khí nước ta nói riêng và đẩy mạnh quan hệ hợp tác về an ninh quốc phòng giữa hai nước nói chung.

Tùng Lâm

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Thích và chia sẻ bài này trên: